RUCH ROBOTNICZY I LUDOWY NA ZIEMIACH POLSKICH
NARODZINY RUCHU ROBOTNICZEGO

Położenie klasy robotniczej. Wraz z rozwojem przemysłu na ziemiach polskich nastąpił również wzrost liczebny klasy robotniczej, przy czym jego tempo było znacznie szybsze niż w krajach Europy Zachodniej. Początkowo szeregi klasy robotniczej' zasilali pracownicy manufaktur oraz drobni rzemieślnicy, później jednak w miarę dalszego rozwoju przemysłu, do miast zaczęła napływać pozbawiona dotychczasowych źródeł utrzymania ludność wiejska. Nie zabrakło wśród niej również zrujnowanej gospodarczo i pozbawionej ziemi biedniejszej szlachty. Najszybszy wzrost liczebności klasy robotniczej miał miejsce na Górnym Śląsku i w Królestwie Polskim. Powstały tu duże skupiska robotnicze, w odróżnieniu od Galicji, Wielkopolski i Pomorza, gdzie dominowały małe, rozproszone w dodatku terytorialnie, zakłady przemysłowe.